Binnen tien tellen in slaap

270815
“Ik ga je pakken!!” Als zo het bedritueel begint, dan is het naar bed gaan meestal nog wel even leuk. Helaas, vaak als het daarna toch werkelijk gebeuren gaat, wordt Jip alsnog boos. Gisterenavond ging het ook zo: ik zat op de bank en de laatste vijf minuten waren net ingegaan, toen Jip me voorbij liep. Ik trok hem ineens bij me op de bank en zei dat het tijd was om naar bed te gaan. Jip lachte en spartelde en riep dat hij niet wilde. “Ik heb een idee! Ik heb een idee!” riep ik boven zijn geroep uit. “Als jij binnen tien tellen hier in slaap valt, mag je hier bij mij op de bank blijven liggen. Dan hoef je niet naar bed.” Ik ging ervan uit dat het hem nooit zou lukken en dat dat ook overduidelijk zichtbaar zou zijn. “Oké, oké,” zei Jip en hij kneep zijn ogen stijf dicht. Ik telde hardop tot tien en bedacht me even hoe het zou zijn als hij zijn ogen wél dicht zou houden. Gelukkig vond ik dat deze avond geen schrikwekkende gedachte. Bij tien had Jip zijn ogen nog steeds stijf dicht, maar twee seconden later moest hij zo hard lachen dat hij ‘af’ was. “Hè, jammer hoor Jip, nu moet je toch naar bed,” zei ik eveneens lachend. “Nee, mama, mama, mag ik nog één keer proberen?” “Nou vooruit,” zei ik nog meer overtuigd dan zojuist, dat hij het toch niet voor elkaar zou krijgen. “Maar als het dan weer niet lukt, zonder mokken naar bed hoor Jip!” Jip ging akkoord, hij kneep zijn ogen weer stijf dicht en ik begon te tellen. Ditmaal hield hij na de tiende tel zeker nog drie seconden zijn ogen dicht, toen probeerde hij stiekem naar mij te kijken. Ik riep heel hard: “Af!” en toen lachten we allebei weer. Jip toonde zich een waardig verliezer, want daarna is hij zonder zeuren naar bed gegaan.

Waarom straffen

Bemoei ik me ermee?

030515

Er zijn weinig dingen waarin wij structuur hebben, maar eten doen we om zes uur ‘s avonds. Het lukt niet elke dag, maar toch wel heel erg vaak. We eten gezamenlijk, meestal twee en soms drie gangen. Wanneer we klaar zijn met de maaltijd is het ongeveer kwart over zeven. Het komt voor dat de kinderen nog even mogen spelen, maar meestal gaan ze direct na het avondeten naar bed. Voor ons is het het fijnste als we meteen door kunnen pakken: tafel afruimen, vaatwasser inruimen, keuken poetsen kinderen naar bed, kamer opruimen en dan eindelijk op de bank ploffen met een kop koffie. Als ik eenmaal ‘Kinderen naar bed!’ heb gezegd, of iets van dien aard, dan zou ik het liefst willen dat ik met mijn vingers kon knippen en dat ze er dan in lagen. De werkelijkheid is anders, vooral omdat er altijd weerstand komt. Vandaag begon Jip: “Nee mama, ik ga jou op bed leggen. Hup, luier aan, pyjama aan!” Ik vond het echt wel grappig, maar had de fut niet om te lachen. Ik perste er een glimlach uit en zei dat ik Mirre ging uitkleden en dat hij het zelf even moest doen. Jip bleef stellig: “Nee, dat kan niet, want ik moet jou naar bed brengen. Wacht, nee, ik doe papa wel en dan mag Mirre jou doen.” Het klonk nog steeds grappig, maar ik was totaal niet in de stemming en mijn vermoeide hersens waren niet in staat om in de creativiteit van deze bijna kleuter mee te gaan. Dat vond ik sneu voor mijn mannetje; bedenkt hij ook eens iets, doet zijn moeder niet mee. “Jip, alsjeblieft,” zei ik, “zullen we morgen dit spelletje doen?” Toen kwam Frans, die minstens zo moe was als ik, met de ‘naar-bed-boodschap’. Jip schoot meteen weer in de weerstand en zijn vader maakte daar onmiddellijk korte metten mee. “Jip het wordt tijd dat je weer eens gewoon luistert, elke avond dat gejammer als je moet slapen. Klaar daarmee.” Hij pakt Jip op en neemt hem mee naar boven. Ik kijk het met lede ogen aan. Moet ik nu iets doen? Voor mij ging het net iets te snel, was dat nou wel nodig? Ik heb echt medelijden met mijn ventje: zal hij nu geen verhaaltje krijgen van zijn vader en ook geen liedje? Moet ik nu achter vader en zoon aan naar boven om te redden wat er te redden valt? Het opnemen voor mijn zoon, omdat ik vind dat hij dit niet heeft verdiend? Ik twijfel en omdat ik het niet weet, laat ik het maar voor wat het is. Als Mirre klaar is om te gaan slapen, loop ik samen met haar nog even langs mijn knul. Hopelijk kan ik hem nog een beetje een fijn gevoel te geven, voordat hij gaat slapen. Klaar voor de nacht zit hij op zijn bedje, helemaal blij dat wij nog even een kus komen geven. “Waar is papa?” vraag ik. “Papa is even een boek halen,” zegt Jip blij. “Frans had zichzelf vast ook een beetje te streng gevonden,” denk ik bij mezelf. Frans komt een paar seconden later ontspannen binnen met een glas water en een boek. Ik zie hoe hij Jip over zijn bol aait als hij zijn water drinkt. “Welterusten!” zeg ik nog een keer en loop de slaapkamer uit. Gelukkig had ik me nergens mee bemoeid, want daar was het vast voor niemand niet leuker op geworden :-).

Waarom straffen

Naar bed gaan, een mini-rouwproces

160815
De afgelopen jaren  heb ik een verlies- en rouwopleiding gevolgd. Nu viel me onlangs op dat het naar bed gaan bij mijn kinderen eigenlijk net als een rouwproces is. En dan heb ik het vooral over de klassieke rouwtheorie, een fasemodel dat begint met ontkenning. “Jip en Mirre, naar bed!” Hun standaardreactie is “Nééééééééééé!” en dan rennen ze heel hard bij hun vader en hun moeder vandaan. Vol in de ontkenning, als je het mij vraagt: als we nu heel hard ‘nee’ gillen dan gaat dit moment misschien wel vanzelf voorbij, lijkt er in ze om te gaan. Als we onze kinderen dan toch te pakken krijgen, dan worden ze meestal boos. Laat dat nou de tweede fase zijn uit de theorie. Ze schreeuwen dat ze niet naar bed willen en in het slechtste geval gaat dit gepaard met schoppen en slaan. De volgende rouwfase is marchanderen en onderhandelen, ook dit zal veel ouders bekend voorkomen: “Ik moet nog poepen,” “Mag ik nog water?” “Nog een verhaaltje,” etc. Alles wordt uit de kast getrokken om het naar bed gaan nog even uit te stellen. Volgens het rouwmodel zou nu de depressie volgen. Dat klinkt wel heel heftig en is hopelijk bij onze kinderen niet echt herkenbaar. De laatste fase waarschijnlijk weer wel: aanvaarding. Eindelijk geeft een kind(je) zich over aan het slapengaan. Bij ons is dat meestal het moment van het verhaaltje lezen, vanaf dat moment voltrekt het ritueel zich redelijk vanzelf. Hoewel…sommige fasen van het rouwmodel worden overgedaan op het moment dat de laatste kus is gegeven en het definitieve afscheid daar is. Maar ook dat is geen onbekend verschijnsel in de wereld van de rouwverwerking. Ik vond het mooie vergelijking om mee te geven, ook omdat de reactie erop deels overeenkomt met hoe je het beste met een rouwende om kan gaan: ga de situatie niet uit de weg, luister naar je kind, leef je in, geef ruimte aan zijn emoties zonder te oordelen en zonder de werkelijkheid uit het oog te verliezen, bied troost. Meestal werkt dit beter dan boos worden of dreigen, het is maar een idee ;-).

Waarom straffen