Neem zelf een time-out!

281115

Time-outs, ik heb ze zo goed als verbannen uit de opvoeding van mijn kinderen. De time-out als middel om te straffen lijkt misschien goed te werken, een kind leert de grenzen kennen en wordt weer rustig op een prikkelluwe plek. Maar vooral kleinere kinderen kunnen niet eens de gevolgen van hun daden inzien en begrijpen niet goed waarom ze daar zitten. Met het geven van een time-out leer je een kind dat de oplossing bij conflicten is om je af te zonderen, in plaats van het samen op te lossen. Daarnaast is de boodschap die je als ouder geeft: jij hoort er even niet bij. Wanneer je een time-out gebruikt als middel om kinderen te laten luisteren, zullen ze gaan reageren op hun angst om straf te krijgen en leren dat ze hun eigen behoeftes beter weg kunnen stoppen. Dit ligt mijlenver af van onvoorwaardelijk opvoeden en dat streef ik na. Geen time-outs meer dus. Maar ja, wat doe je als ouder dan, als je gillend gek wordt van je kinderen. Soms ben je drie dingen tegelijk aan het doen om het die veeleisende brakken naar de zin te maken (waarschijnlijk doe ik dan al iets niet goed, want anders kom ik nu niet op die term) en dan beginnen ze ook nog eens ruzie te maken. Wraaaaggghhhhh!! In mij ontstaat een verlangen om te gillen en te stampvoeten, om de ruziënde kinderen handmatig en hardhandig uit elkaar te trekken. “Neem zelf een time-out”, las ik ergens en toen ik laatst in een dergelijke situatie belandde, plopte die gedachte in mij op. “Jongens, ik vind het helemaal niet leuk en word hier heel boos van. Ik ga naar de gang!” en voegde de daad bij het woord. De noodzaak om in te grijpen in de ruzie was onmiddellijk verdwenen: ze stopten met bakkeleien en ik voelde hoe hun oogjes mij nakeken. Toen ik de gangdeur achter mij sloot, hoorde ik ze zachtjes tegen elkaar praten. Volgens mij een minioverlegje, want daarna kwamen ze mijn kant op getrippeld. Ik zat op de gang, de boosheid was al bijna gezakt in die luttele seconden, ik denk gewoon doordat de aandacht verschoof van hen naar mij. Ik had naar mezelf geluisterd en zij namen mij serieus. De deur ging open, twee kleine koppies keken nieuwsgierig de gang in en maakten een inschatting van de situatie. Alle boosheid was verdwenen en ik kon alleen nog maar lachen, terwijl ze naar me toekwamen om te knuffelen. “Je moet niet in de gang zitten hoor,” zei Jip. “Nee, misschien niet,” zeg ik, “gaan jullie dan nu rustig aan tafel zitten en wachten tot ik de boterhammen heb gesmeerd?” Jip knikt. De time-out voor mezelf heeft een goede uitwerking gehad, dat wil zeggen twee zoete kindertjes aan de ontbijttafel, maar ergens voelt het een beetje of ik nu dreig met mijn eigen time-out: “Als jullie niet rustig zijn, dan loop ik weg.” Ook de boodschap dat je conflicten oplost door weg te lopen blijft overeind. Heeft iemand een dikke stift? Dan zet ik een groot kruis door de titel van deze blog.

Papa, wat is een gard?

251115
De avond is gevallen. De kinderen zijn in hun pyjamaatjes gehesen en de tanden zijn gepoetst: tijd voor het zetten van de schoen. Jip rent naar de fruitschaal voor een appel voor het paard. Mirre rent haar broertje achterna. De appel van Jip verdwijnt in zijn laars. De appel van Mirre is al deels in haar mond verdwenen voor ze weer bij haar schoentje is. We vertellen haar dat dit niet echt de bedoeling is, dat de appel voor het hongerige paard is en zetten uit volle borst ‘Sinterklaas kapoentje’  in, gevolgd door ‘Zie de maan schijnt door de bomen’. Als dat liedje uit is, vraagt Jip: “Papa, wat is de gard?” Ik houd mijn hart vast: wat gaat zijn vader antwoorden? Frans pakt zijn telefoon en typt het woord ‘gard’ in en Google geeft keurig afbeeldingen van takkenbossen terug. “Kijk dit is een gard,” zegt Frans, terwijl hij zijn zoon de takkenbossen laat zien. Jip kijkt bedenkelijk. “Als je stout bent geweest, krijg je geen lekkere koek van de Sint, maar bosjes takken.” De frons op het voorhoofd van mijn zoon wordt alleen maar groter. Frans laat het er niet bij zitten, hij tikt een afbeelding aan waarop Sinterklaas een jongentje een pak rammel geeft. De ogen van Jip worden groot, hij trekt wit weg. “Deze jongen is vast heel stout geweest,” zegt Frans. Hij kijkt mij enigszins wanhopig aan, waarschijnlijk heeft hij zelf ook door dat het de verkeerde kant op gaat. Het wordt tijd om in  te grijpen. “Dat deed Sinterklaas heel vroeger, toen opa en oma nog klein waren, maar gelukkig is de Sint ook wijzer geworden met de jaren,” zeg ik, “dat doet hij nu echt niet meer.” Ik hoop echt dat mijn woorden aankomen. Want dat ‘wie zoet is, krijgt lekkers, wie stout is de roe’ idee dat bij Sinterklaas hoort, stuit me echt tegen de borst. Het staat mijlenver vandaan bij wat ik mijn kinderen mee wil geven. Jip en Mirre gaan naar bed. Ze slapen gelukkig als roosjes en lijken dus geen last te hebben van de akelige plaatjes die hun vader hen vlak voor het slapengaan heeft laten zien. Als ze de volgende dag opstaan, lopen ze in één baan vanuit hun bedjes naar hun schoentjes. De appels zijn weg en in de schoentjes zitten nu speculaaspopjes. Jip zijn popje is helemaal heel. Van het popje van Mirre is overduidelijk een stukje afgegeten. Mirre deert het niet, maar nu kijk ik bedenkelijk: Sinterklaas deelt geen tikken op de billen meer uit, maar van een klein beetje straf is hij blijkbaar toch niet wars.
Waarom straffen

Rust aan de eettafel

231115
Pas geleden stuitte ik op een vlog van Tea Adema, kindercoach. ‘Zo krijg je rust aan tafel,’ was de titel van de vlog. 1 minuut en 58 seconden duurde het filmpje. Nou, dat had ik wel over voor een beetje meer rust. Tea schetste vrijwel meteen de tafelschikking, zoals deze in de meeste (jonge) gezinnen is: het jongste kind zit heel vaak aan het hoofd van de tafel. Op deze plek konden ouders – toen dat nog nodig was – makkelijk het kleine kindje helpen met eten, maar wanneer het niet meer per se noodzakelijk is, verandert er meestal niets meer aan de plaatsen die de gezinsleden hebben aan tafel. Tot zover kwam het filmpje helemaal overeen met de situatie aan onze tafel. We zijn hier blijkbaar dus helemaal niet uniek in. Onze tweejarige Mirre zit keurig aan het hoofd en Frans, Lisanne (dochter van Frans), Jip en ik zitten aan weerskanten van de tafel. Tea vervolgt: het hoofd van de tafel is de koningsplek. De koning of het koninginnetje zit daar en met deze tafelschikking krijg je dus vaak een onbewuste machtstrijd tussen de kinderen onderling. Wow, wat een inzicht! Ik zeg het ook nog eens vaak tegen Mirre: ‘Koninginnetje’ zeg ik dan, omdat ze ‘groter’ aanvoelt dan prinses. En dan die plek aan tafel… oei… ze probeert inderdaad alles te bepalen. Dat lukt haar niet, maar op de sfeer tijdens de maaltijd drukt vooral zij de stempel. Volgens Tea moesten we gewoon proberen om de kinderen naast elkaar te zetten. “Ouders zeggen vaak dat ze dan onderling gaan klieren en dan krijgen we gedoe,” vertelde de kindercoach. Dat was inderdaad het eerste wat ik ook dacht, maar volgens Tea viel het mee. Het proberen waard dus. Nadat ik het Frans had verteld, hebben wij meteen de stoelen van Jip en Mirre naast elkaar gezet. Hij had dezelfde gedachte als ik, maar we staan overal voor open. Inmiddels hebben Jip en Mirre welgeteld zes maaltijden naast elkaar gezeten. Wij zitten er tegenover of, als we met z’n vijven zijn, zit een van ons aan het hoofd. Ik moet zeggen, het is een drama. De eerste vijf minuten gaan meestal goed, maar dan vliegt Mirre Jip aan. Ze trekt hem aan zijn haar of knijpt hem in zijn arm. Het lijkt eerder erger te worden dan minder erg. Misschien heeft het te maken met de degradatie die zij ervaart, ik weet het niet, maar gezelliger is het er zeker niet op geworden. Tea heeft er niet bij verteld hoe lang je dit vol moet houden, desalniettemin hebben wij het experiment reeds als mislukt beoordeeld. Dankzij Tea is er inzicht en komt onze koningin niet meer aan het hoofd van de tafel te zitten, maar zo lang ze zich nog als een straatjongen gedraagt is de plek naast haar broer ook een ‘no-go-area’. Voorlopig mogen ze ieder naast een ouder of hun grote zus zitten. Mirre kiest de ene dag wie dat wordt en Jip de andere dag. Even kijken wat dat oplevert.

Vlog Tea Adema Zo krijg je rust aan tafel: https://www.youtube.com/watch?time_continue=69&v=jWM-yMkCXLQ